วิธีลบไดรเวอร์พรินเตอร์เก่าหรือเสีย ออกจาก Windows ให้สิ้นซาก
ข่าวสารเทคโนโลยี
แก้ปัญหาพรินเตอร์รวน ติดตั้งใหม่ไม่ได้ ด้วยวิธีลบไดรเวอร์เก่าหรือเสียที่ฝังอยู่ใน Windows ให้สิ้นซาก เรียนรู้วิธีลบอย่างถูกขั้นตอนและปลอดภัย ตั้งแต่การล้างคิวงานพิมพ์จนถึงการใช้เครื่องมือ Print Management เพื่อให้พรินเตอร์กลับมาทำงานปกติ
เคยเจอปัญหาพรินเตอร์เก่าที่เลิกใช้แล้ว แต่ยังโผล่มาให้เห็น หรือพยายามติดตั้งพรินเตอร์ใหม่แต่ไม่สำเร็จเพราะไดรเวอร์ตัวเก่ามีปัญหาหรือไม่? ปัญหาเหล่านี้มักเกิดจากไฟล์ไดรเวอร์ที่เสียหายหรือตกค้างอยู่ในระบบ ซึ่งการลบแบบธรรมดาอาจไม่เพียงพอ บทความนี้จาก SyncTech Solution จะแนะนำวิธีล้างไดรเวอร์พรินเตอร์เก่าให้สะอาดหมดจด เพื่อให้คุณกลับมาใช้งานพรินเตอร์ได้อย่างราบรื่นอีกครั้ง
### เข้าใจก่อนแก้
ไดรเวอร์ (Driver) คือซอฟต์แวร์ชิ้นเล็กๆ ที่ทำหน้าที่เป็นล่ามแปลภาษาให้คอมพิวเตอร์ (Windows) สามารถสื่อสารและสั่งงานอุปกรณ์ต่างๆ เช่น พรินเตอร์ ได้ เมื่อเราสั่งพิมพ์เอกสาร Windows จะส่งคำสั่งผ่านไดรเวอร์ไปยังพรินเตอร์
ปัญหาจะเกิดขึ้นเมื่อไดรเวอร์นี้เก่าเกินไป, ไฟล์บางส่วนเสียหาย, หรือตอนถอนการติดตั้งครั้งก่อนมีไฟล์บางอย่างตกค้างอยู่ ทำให้ Windows สับสนว่าจะใช้ "ล่าม" คนไหนดี หรือใช้ล่ามที่พูดภาษาเพี้ยนๆ ผลลัพธ์คือสั่งพิมพ์ไม่ได้, พิมพ์ออกมาผิดเพี้ยน, หรือแม้กระทั่งติดตั้งพรินเตอร์ใหม่ไม่สำเร็จ การ "Remove device" ในหน้า Settings ทั่วไปจึงเปรียบเสมือนการไล่ตัวพรินเตอร์ออกไป แต่ไม่ได้ไล่ "ล่าม" (ไดรเวอร์) ออกไปด้วย ทำให้ปัญหายังคงอยู่
### ก่อนเริ่ม
การเตรียมตัวที่ดีจะช่วยให้กระบวนการราบรื่นและปลอดภัย ทำตามขั้นตอนต่อไปนี้ก่อนลงมือ:
1. **จดข้อมูลพรินเตอร์:** หากคุณต้องการติดตั้งพรินเตอร์ตัวเดิมกลับเข้าไปใหม่ ให้จดชื่อรุ่นที่ถูกต้อง และถ้าเป็นพรินเตอร์ในเครือข่าย (Network Printer) ให้จด IP Address ไว้ด้วย
2. **ดาวน์โหลดไดรเวอร์ใหม่:** เข้าเว็บไซต์ของผู้ผลิตพรินเตอร์โดยตรง (เช่น HP, Epson, Canon, Brother) เพื่อดาวน์โหลดไดรเวอร์เวอร์ชันล่าสุดสำหรับ Windows ของคุณมาเตรียมไว้ก่อน อย่าเพิ่งติดตั้ง
3. **ถอดสายพรินเตอร์:** ถอดสาย USB ของพรินเตอร์ออกจากคอมพิวเตอร์ หรือถ้าเป็นพรินเตอร์เครือข่าย ให้ตัดการเชื่อมต่อชั่วคราว เพื่อป้องกันไม่ให้ Windows พยายามติดตั้งไดรเวอร์อัตโนมัติในระหว่างที่เรากำลังลบของเก่า
4. **สิทธิ์ผู้ดูแลระบบ (Admin):** การลบไดรเวอร์จำเป็นต้องใช้สิทธิ์ Administrator หากเป็นคอมพิวเตอร์ของบริษัท อาจต้องให้ฝ่าย IT เป็นผู้ดำเนินการ
### วิธีทำอย่างปลอดภัย
ทำตามขั้นตอนเรียงลำดับเพื่อการลบที่สมบูรณ์ที่สุด
**1. ลบพรินเตอร์ออกจากหน้าการตั้งค่า (Settings)**
* **WHAT:** นำอุปกรณ์พรินเตอร์ออกจากรายการที่ผู้ใช้มองเห็น
* **WHERE/HOW:** ไปที่ `Settings` > `Bluetooth & devices` > `Printers & scanners` คลิกเลือกพรินเตอร์ที่ต้องการลบ แล้วกดปุ่ม `Remove` และยืนยัน
* **WHY:** เป็นขั้นตอนแรกสุดเพื่อยกเลิกการผูกพรินเตอร์กับระบบในระดับผู้ใช้งานทั่วไป แม้จะไม่ใช่การลบไดรเวอร์ แต่ก็เป็นจุดเริ่มต้นที่ถูกต้อง
* **EXPECTED RESULT:** ไอคอนของพรินเตอร์จะหายไปจากหน้านี้
**2. ล้างงานพิมพ์ที่ค้างในระบบ (Clear Print Queue)**
* **WHAT:** หยุดบริการตัวจัดการงานพิมพ์และลบไฟล์งานพิมพ์ที่อาจค้างอยู่
* **WHERE/HOW:**
* กดปุ่ม Start แล้วพิมพ์คำว่า `Services` และเปิดแอปขึ้นมา
* ในหน้าต่าง Services เลื่อนหาบริการที่ชื่อ `Print Spooler` คลิกขวาแล้วเลือก `Stop`
* เปิด File Explorer แล้วไปที่โฟลเดอร์ `C:\Windows\System32\spool\PRINTERS` (อาจต้องกดยืนยันเพื่อเข้าถึง) ลบไฟล์ทั้งหมดที่อยู่ในนั้น
* กลับไปที่หน้าต่าง Services คลิกขวาที่ `Print Spooler` อีกครั้งแล้วเลือก `Start`
* **WHY:** งานพิมพ์ที่ค้างอยู่สามารถ "ล็อก" ไฟล์ไดรเวอร์เอาไว้ ทำให้เราไม่สามารถลบมันได้ การล้างไฟล์เหล่านี้ก่อนจึงเป็นการปลดล็อกที่จำเป็น
* **EXPECTED RESULT:** โฟลเดอร์ `PRINTERS` จะว่างเปล่า และบริการ `Print Spooler` กลับมาทำงานอีกครั้ง
**3. ตรวจสอบและลบอุปกรณ์ที่ซ่อนอยู่ (Hidden Devices)**
* **WHAT:** ค้นหาและถอนการติดตั้งพรินเตอร์ที่อาจซ่อนตัวอยู่ใน Device Manager
* **WHERE/HOW:**
* กดปุ่ม Start พิมพ์ `Device Manager` แล้วเปิดขึ้นมา
* คลิกที่เมนู `View` ด้านบน แล้วเลือก `Show hidden devices`
* มองหาหมวด `Printers` หรือ `Print queues` แล้วกางออก หากเจอชื่อพรินเตอร์เก่า ให้คลิกขวาแล้วเลือก `Uninstall device` หากมีช่องให้เลือก `Attempt to remove the driver for this device` ให้ติ๊กช่องนั้นด้วย
* **WHY:** บางครั้ง Windows ยังคงจำค่าอุปกรณ์เก่าไว้ในรายการฮาร์ดแวร์แบบซ่อน ทำให้เกิดความขัดแย้งเมื่อติดตั้งใหม่ การลบจากตรงนี้ช่วยให้สะอาดขึ้น
* **EXPECTED RESULT:** ชื่อพรินเตอร์เก่าจะหายไปจากรายการใน Device Manager
**4. ลบไดรเวอร์แพ็กเกจผ่าน Print Management (ขั้นตอนสำคัญ)**
* **WHAT:** ใช้เครื่องมือจัดการการพิมพ์เพื่อถอนรากถอนโคนไฟล์ไดรเวอร์จริงๆ ออกจากระบบ
* **WHERE/HOW:**
* กดปุ่ม `Windows + R` เพื่อเปิดหน้าต่าง Run พิมพ์ `printmanagement.msc` แล้วกด Enter (หากไม่พบ ให้ลองวิธีถัดไป)
* ในหน้าต่าง Print Management ที่เปิดขึ้นมา ทางด้านซ้ายให้ไปที่ `Print Servers` > `[ชื่อคอมพิวเตอร์ของคุณ]` > `Drivers`
* ทางด้านขวา คุณจะเห็นรายการไดรเวอร์ทั้งหมดที่เคยติดตั้งไว้ ค้นหาไดรเวอร์ของพรินเตอร์เจ้าปัญหา คลิกขวาแล้วเลือก `Remove Driver Package...` และกดยืนยันการลบ
* **WHY:** ขั้นตอนนี้เป็นการลบไฟล์ไดรเวอร์ต้นฉบับออกจากคลังของ Windows ทำให้ระบบไม่สามารถนำไดรเวอร์เก่ากลับมาใช้ได้อีก
* **EXPECTED RESULT:** ไดรเวอร์ที่ต้องการลบจะหายไปจากรายการ
**5. (ทางเลือก) ใช้คำสั่งลัดเปิดหน้าจัดการไดรเวอร์**
* **WHAT:** เปิดหน้าต่าง Print Server Properties เพื่อลบไดรเวอร์โดยตรง
* **WHERE/HOW:** กดปุ่ม `Windows + R` พิมพ์ `printui /s /t2` แล้วกด Enter หน้าต่าง `Print Server Properties` จะเปิดขึ้นมาที่แท็บ `Drivers` ทันที จากนั้นเลือกไดรเวอร์ที่ต้องการลบ คลิกปุ่ม `Remove...` เลือก `Remove driver and driver package` แล้วกดยืนยัน
* **WHY:** เป็นทางลัดที่เร็วกว่า และใช้ได้กับ Windows บางเวอร์ชันที่อาจไม่มี `printmanagement.msc` ติดตั้งมาให้ เช่น Windows Home Edition
* **EXPECTED RESULT:** ไดรเวอร์ถูกลบออกจากรายการสำเร็จ
### ตรวจสอบผล
1. **เช็กใน Print Management:** กลับไปที่เครื่องมือ Print Management (ขั้นตอนที่ 4) เพื่อให้แน่ใจว่าไม่มีชื่อไดรเวอร์เก่าปรากฏอยู่แล้ว
2. **ติดตั้งใหม่:** รีสตาร์ทคอมพิวเตอร์หนึ่งครั้ง จากนั้นเสียบสายพรินเตอร์หรือเชื่อมต่อเครือข่ายอีกครั้ง แล้วเริ่มติดตั้งไดรเวอร์ใหม่ที่คุณดาวน์โหลดเตรียมไว้
3. **พิมพ์ทดสอบ:** ลองพิมพ์หน้าทดสอบ (Test Page) จากหน้าการตั้งค่าพรินเตอร์ ควรจะสามารถพิมพ์ได้ปกติโดยไม่มีข้อความแจ้งเตือนข้อผิดพลาด
### ถ้ายังไม่หาย
หากทำตามทุกขั้นตอนแล้วยังลบไม่ได้ หรือเจอปัญหาอื่นเพิ่มเติม ลองตรวจสอบตามนี้:
* **รีสตาร์ท:** บางครั้งไฟล์อาจยังถูกใช้งานโดยโปรเซสบางอย่างของ Windows การรีสตาร์ทเครื่องหลังทำตามขั้นตอนต่างๆ อาจช่วยปลดล็อกไฟล์และทำให้ลบสำเร็จ
* **โปรแกรมถอนการติดตั้งของผู้ผลิต:** พรินเตอร์บางยี่ห้อมีโปรแกรมถอนการติดตั้งของตัวเองมาให้ ลองไปที่ `Settings` > `Apps` > `Installed apps` เพื่อค้นหาซอฟต์แวร์ที่เกี่ยวข้องกับพรินเตอร์แล้วทำการ Uninstall
* **นโยบายขององค์กร:** หากเป็นคอมพิวเตอร์ในสำนักงาน ไดรเวอร์อาจถูกควบคุมจากเซิร์ฟเวอร์กลาง กรณีนี้คุณจะไม่สามารถลบเองได้ และจำเป็นต้องติดต่อฝ่าย IT เพื่อให้ดำเนินการจากส่วนกลาง
การดูแลจัดการไดรเวอร์ให้เป็นปัจจุบันและนำของเก่าที่ไม่ใช้ออกไป จะช่วยลดปัญหากวนใจในการพิมพ์งานได้อย่างมาก หากไม่มั่นใจ โดยเฉพาะในสภาพแวดล้อมการทำงานแบบบริษัท การขอความช่วยเหลือจากผู้เชี่ยวชาญหรือฝ่าย IT คือทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุดเสมอ